Lid worden van Vogel- en Natuurclub Katwijk
 
  Houd de Huismus in de gaten

Zijn er nog Huismussen in Katwijk? Natuurlijk wel. Hoeveel dan ongeveer precies? Geen idee! Wat wel zeker is, is dat het er lang niet meer zo veel zijn als voorheen. Van ‘vroeger’ herinner ik me dat je zelfs op de fiets nog moest oppassen voor overstekende groepen Huismussen; vaak een aantal opgewonden mannetjes die achter vrouwtjes aanzaten en nergens anders oog voor hadden. Ook niet voor de spaken van de fiets.

Huismus

Huismus

Wat was dat vogeltje in de jaren zestig en zeventig algemeen in Katwijk! Ze konden overal onder de pannen, er waren nog warme bakkers met kruimels op straat en zelfs nog ‘boerderijtjes’ midden in dorp, met veel stro, en er waren genoeg ruige overhoekjes, heggen en gazonnetjes. Ze zaten te tsjilpen op alle antennes (voor de ontvangst van de tv-kanalen Nederland 1 en later ook 2) in het dorp. Rond het hele dorp lagen nog tuinderijen. En… er waren nog nauwelijks Sperwers in de bebouwde kom. Aan dat paradijs is duidelijk een eind gekomen.

Overal onder de pannen? Vergeet het maar! In bijvoorbeeld de wijk Zanderij (waar ik woon) kan de Huismus niet terecht, omdat er bij de bouw alleen gesloten dakpannen gebruikt zijn. Er broedt in de hele wijk geen enkel paartje. Gelukkig in alle andere wijken van Katwijk nog wel, heb ik geconstateerd bij mijn onderzoek van Atlasblok 3026 in het kader van de nieuwe atlas van broedvogels en wintervogels van Sovon. Maar het is goed zoeken.

Huismus

Huismus

Bakken doen bakkers alleen nog maar in het groot op industrieterreinen, alle agrarische activiteiten, inclusief paardenstallen, zijn uit het dorp verdwenen, alle tuinderijen zijn woonwijken geworden, onkruid en insecten worden alom bestreden, heggen en gazons maken vanwege het gemak steeds meer plaats voor steen en hout. Lekker als je die heggen steeds meer nodig hebt om aan Sperwers te ontkomen. En waar vind je nog mul zand? Huismussen doen niets liever dan een zandbad nemen.

Wat voor Katwijk geldt, geldt voor heel Nederland. Sinds de jaren zestig neemt de Huismus in heel Nederland dramatisch af. Sovon spreekt van meer dan 50 procent sinds de jaren zestig. Voor Katwijk lijkt die afname nog sterker. We kunnen het niet staven. Rene van Rossum geeft als voorbeeld dat de stand in de Wassenaarseweg (gedeelte bebouwde kom) van 12 paartjes (toen ik er nog woonde) naar twee is gegaan. En dat in acht jaar tijd. De beste plek voor Huismus in Katwijk die ik ken is de manege naast de Puinhoop. Hier vindt de Huismus alles wat hij/zij zoekt: nestgelegenheid, ‘rust’ (ze worden getolereerd), paardenvoer en paardenpoep en…..mul zand. Niet zelden zitten hier meer dan 100 Huismussen te kneuteren.

Huismus

Huismus

De dramatische landelijke (en Europese) achteruitgang was reden om de Huismus op de Rode Lijst te zetten. Vorig jaar klonken er gelukkig weer enigszins positieve geluiden Gegevens van zes jaar Meetnet Urbane Soorten (dat broedvogels in stedelijke omgeving volgt en heel toepasselijk is afgekort als MUS) lieten landelijk een lichte toename zien. Maar de situatie varieerde per stad en regio. De toename op de zandgronden van Hoog-Nederland was bijvoorbeeld sterker dan die op de klei in Laag Nederland. In Amsterdam is er sprake van een lichte aantalstoename. Juist niet gunstig is het beeld in Utrecht en Zoetermeer. Tegenover het positieve nieuws over de Huismus stond dan weer het slechte nieuws over de Spreeuw. Met een afname van 40 procent in de afgelopen twintig jaar komt de spreeuw zoals het er nu naar uitziet ook op de Rode Lijst te staan.

Wat moeten we doen om de Huismus weer op te stoten in de vaart der volkeren? Nestkasten ophangen! Had ik allang moeten doen. De buren naast mijn ouderlijk huis (E.A. Borgerstraat) hebben succes met een ’mussenflat’. Dat mijn broer die er nog woont moet constateren dat Sperwers wel heel regelmatig komen snacken doet daar niets aan af. Omdat het spook van de dichte dakpannen hier nog niet heeft toegeslagen zitten er ook nog gewoon Huismussen en Spreeuwen onder de pannen in deze wijk.

Huismus

Huismus

Laat je heg staan! Dat geldt ook voor de gemeente. Op de Laan van Nieuw Zuid (bij de ingang van Quick Boys-veld) zitten nog mussen. De heggen langs het voetbalveld waar ze zo graag zaten zijn recentelijk echter allemaal opgeruimd. Daar moeten we als Vogelclub Katwijk eens wat aan doen!

En voeren! Ik zelf moet bij mijn voederactiviteiten in mijn tuin constateren dat de plaats van de Huismus in het dorp langzaam maar zeker wordt overgenomen door Vink (en Groenling). Maar wie wel eens een bezoek heeft gebracht aan het Vogelinformatiecentrum van Marc Plomp in De Cocksdorp (Texel) weet dat een groep lokale Huismussen een grote voerpijp in een dag kan leegeten.

Nu ik de tellingen voor het Atlasproject van Sovon heb gedaan moet ik straks nog een schatting maken van de aantallen van alle broedvogels in blok 3026. Uiteraard ook voor de Huismus. Dat zal niet meevallen! Om een beter beeld van het voorkomen te krijgen zou het mooi zijn als iedereen zijn waarnemingen van Huismus zou invoeren op waarneming.nl. Maar dan wel graag met precieze locatie, en met zo mogelijk vermelding van de indicaties voor broeden (nest, voer, jongen etc.). We gaan de Huismus de komende jaren goed in de gaten houden, letterlijk en figuurlijk.

Huismus

Huismus

Huismus

Huismus

Tekst: Gijsbert van der Bent

Foto's: René van Rossum


Voor het laatste nieuws en meer informatie verwijzen wij u graag naar ons clubnieuws.
Let tevens op onze aankondigingen via de lokale media.

Birdclubkatwijk
 
 
 
Houd de Huismus in de gaten
 Voer waarnemingen in!
Lees23-7-2014
  

 
Roodmus
 zingend op de Zanderij
Lees21-5-2014
  

 
Oproep
 
Lees16-4-2014
  

 
 Klik hier voor het archief