Zwartkopmeeuwen in Katwijk


Zoekt en gij zult vinden

Sinds juli zijn ze weer te zien in Katwijk aan Zee: Zwartkopmeeuwen! Met name de jonge Zwartkopmeeuwen komen weer langs. De eerste juveniel werd op 17 juli door Peter Spierenburg gezien in de Binnenwatering. Op 27 juli zagen René van Rossum en anderen daar zelfs een groep van vier juvenielen. De eerste adulte vogel werd op 4 juli al waargenomen, op het strand, door Johnny van der Zwaag.

De maanden juli en augustus zijn overigens een uitstekende tijd om jonge Zwartkopmeeuwen waar te nemen in onze regio. Na het verlaten van de broedkolonie zwerven ze rond, in hun eentje of achter hun ouders aan. Het is heel goed mogelijk dat de jonge meeuwen die wij in Katwijk zien afkomstig zijn uit de in de buurt liggende kolonies, zoals die bij het IJmeer of misschien wel de Nieuwkoopse Plassen. Maar ook komen al Zwartkopmeeuwen uit het buitenland de regio binnen. Zo zag Merijn Loeve op 28 juli in de Binnenwatering een juveniele Zwartkopmeeuw met een Poolse kleurring.

Kleurringprojecten voor Zwartkopmeeuwen worden op diverse locaties binnen Europa uitgevoerd, zoals in Duitsland, Hongarije, Tsjechië, Servië, Nederland, België en Frankrijk. Zo zijn we te weten gekomen dat veel van deze meeuwen samenkomen in Le Portel, Frankrijk, om daar een groot deel van de winter door te brengen. Voordat ze daar aankomen zwerven zij eerst nog rond, en het is dus goed mogelijk dat wij nog meer Zwartkopmeeuwen uit de oostelijke landen bij ons langs gaan zien komen. Nog tot in oktober/november moet dat mogelijk zijn.

 

Herkenning van Zwartkopmeeuwen blijft lastig. Een blik op de lijsten waarnemingen op waarneming.nl leert dat er relatief weinig Zwartkopmeeuwen in Katwijk ingevoerd worden. En als dat gebeurt is dat vaak door dezelfde vogelaars uit beperkte kring.
Dat is ook wel begrijpelijk, want zodra de volwassen meeuwen hun kenmerkende zwarte kap kwijt zijn geraakt zijn ze een stuk moeilijker om te ontdekken. En net als alle andere jonge meeuwen zijn ook Zwartkopmeeuwen in juveniel en 1ste-winterkleed lastig om te herkennen. De aantallen in Katwijk zijn ook laag. Vaak staat er maar één individu in een grote groep meeuwen in de Binnenwatering of op het strand, en die moet je er maar net weten uit te pikken.

Daarom even kort wat tips:

Zwartkopmeeuwen houden zich graag op tussen Kokmeeuwen. Scan daarom eens de groep Kokmeeuwen die zich in de Binnenwatering verzameld hebben. Er zou zomaar een Zwartkopmeeuw tussen kunnen staan.
Let op de kleur van de poten. Als je tussen alle rode/roze Kokmeeuwpoten een stel zwarte poten ziet staan, dan zijn die vast van een 1ste-winter Zwartkopmeeuw. Van alle kenmerken die een jonge Zwartkopmeeuw onderscheidt van een jonge Kokmeeuw is die pootkleur wel het meest opvallend.
Let op de kleur van de handpennen. Als die helemaal wit zijn, dan heb je een volwassen Zwartkopmeeuw in beeld. Tweede-winter Zwartkopmeeuwen, dus nog niet helemaal adult, hebben echter nog wat zwarte tekening in de handpennen.

Zwartkopmeeuw BInnenwatering
Lastig uit elkaar te houden als ze zitten: een juveniele Zwartkopmeeuw (links) en een juveniele Kokmeeuw (rechts). Opvallend zijn de witte randen op de mantel- en dekveren bij de Zwartkopmeeuw die voor een groter contrast zorgen. Vergeleken met de Zwartkopmeeuw is de juveniele Kokmeeuw veel egaler van kleur.
Binnenwatering, 26 juli 2015. Foto: Maarten van Kleinwee.

Uiteraard determineer je een meeuw nooit op een enkel kenmerk. Dus na het ontdekken van de zwarte poten of de witte handpennen moet de meeuw natuurlijk nog wel even beoordeeld worden op de rest van de kenmerken om de waarneming compleet te krijgen.

Veel succes met het ontdekken van de Zwartkopmeeuw in Katwijk aan Zee!

Maarten van Kleinwee

Zwartkopmeeuw
Juveniel, talud Binnenwatering, 27 juli 2015. Foto: René van Rossum
Zwartkopmeeuwe in vlucht
Jonge Zwartkopmeeuw (boven) in vlucht, met twee Kokmeeuwen. Binnenwatering, 27 juli 2015. Foto: René van Rossum