Alle berichten van bckwebuser

Blauwstaart in het voorjaar


Vrijdagmorgen 10 april 2015 was ik (Maarten Langbroek) om half zes opgestaan om vroege voorjaarsoorten te inventariseren. Vandaag waren de Coepelduynen tussen Katwijk en Noordwijk aan de beurt. De gehele morgen hing er een dichte mist boven het duin, wat het zicht wel wat bemoeilijkte. Toch ben ik maar doorgegaan met de inventarisatie, want er zong genoeg. Opvallend waren de vele Roodborsttapuiten en Kneuen, en verder al een zingende Sprinkhaanzanger.

Blauwstaart

Om ongeveer kwart voor negen besloot ik om terug te wandelen richting Katwijk, en wel over het fietspad, zodat ik ook wat soorten uit de zeereep kon karteren. Nadat ik, vanuit Noordwijk gezien, de eerste grote S-bocht was gepasseerd werd mijn aandacht getrokken door een klein, bruin vogeltje in een ligusterstruik, laag bij de grond. Toen ik mijn kijker erop wilde richten, werd het beestje door een wandelaar met hond opgejaagd en vloog voor mij langs de zeereep in. De vogel foerageerde vliegenvangerachtig langs het hek, en ook viel me op dat het staartje vaak op en neer ging. Opnieuw richtte ik mijn kijker. Ik kon het haast niet geloven: dit was een Blauwstaart! Mooie oranje flankjes, licht keeltje en een vaalblauw staartje! Nadat ik alles duidelijk aan het beestje had gezien, begon ik, voor zover dat mogelijk was, in alle rust mijn camera uit mijn tas te halen. Nadat ik voor mezelf een paar bewijsplaatjes had geschoten, besloot ik de Blauwstaart door te geven via de lokale Whatsapp-groep. Daar werd meteen heftig en enthousiast gereageerd. Ook moest ik direct een aantal telefoontjes aannemen van mensen die graag wilden weten waar de vogel precies zat. Door alle commotie ben ik de vogel toen een kwartiertje kwijtgeraakt, maar gelukkig dook het beestje al snel weer op.

Blauwstaart

Precies toen ik het beestje weer vond kwam Casper Zuyderduyn aan gestormd. Hij was de eerste na mij die van deze geweldige vogel kon genieten. Niet lang daarna kwamen er snel meerdere vogelaars die de Blauwstaart wilden bekijken en op de foto wilden zetten. Regelmatig kwam de vogel erg dichtbij en werden er salvo’s plaatjes geschoten. In totaal hebben 125 mensen de Blauwstaart ingevuld op waarneming.nl. Het werkelijke aantal waarnemers kan wel het dubbele zijn geweest. De vogel is tot ´s avonds laat gezien, zaterdag 11 april was er echter geen spoor meer van te Blauwstaart te bekennen.

Het broedgebied van de Blauwstaart strekt zich uit vanaf Finland oostwaarts tot aan Noord-Azië en Japan. De Blauwstaart is een echte trekvogel, die overwintert in Zuidoost-Azië. Het is vooral een soort van Taigabossen, maar verder in het Oosten, waar de vegetatie schraler wordt, komt de Blauwstaart voor in struiken en struweel zoals Dwergberk. Het is grappig om te zien dat het habitat van de Coepelduynen (lage Liguster- en Duindoornstruiken) enigszins lijkt op laatstgenoemde biotoop.

Blauwstaart

De Blauwstaart van Noordwijk betreft het 21e geval voor Nederland ooit, en de eerste voor Noordwijk en verre omstreken. Wat deze waarneming heel bijzonder maakt is de periode van het jaar. Verreweg de meeste Blauwstaarten duiken op in het najaar. In januari en februari van 2003 echter verbleef een ex in de duinen bij Zandvoort. Dat kunnen we een voorjaarsgeval noemen. De Blauwstaart van de Coepelduynen is dan de tweede voorjaarswaarneming ooit in Nederland. Er zijn aanwijzingen dat de stand in de voor ons dichtstbijgelegen broedgebieden toeneemt. Dat heeft zich al vertaald in een (sterke) toename van het aantal waarnemingen in Noordwest-Europa. Het laatste decennium is de soort zijn mythische status voor bijvoorbeeld Britse en Nederlandse vogelaars een beetje kwijtgeraakt. Maar een waarneming van een Blauwstaart, zeker van een vogel die zich zo mooi laat bekijken als die van de Coepelduynen, blijft een enorme buitenkans!

Tekst: Maarten Langbroek
Foto’s: René van Rossum

Ornithologisch Jaarverslag 2014


Zojuist verschenen: het Jaaroverzicht 2014 van de Vogelclub Katwijk!

Om deze glossy ‘Jaaroverzicht 2014′ in bezit te krijgen hoeft u alleen maar een bedrag van 10 euro (meer mag altijd!) over te maken op Bankrekening NL93 RABO 0391 8444 31, ten name van ‘Vogelclub Katwijk’. Dit geldt ook voor de abonnees die ooit een machtiging voor automatische incasso hebben afgegeven! Wij maken namelijk geen gebruik meer van deze faciliteit.

Het is voor een correcte toezending van het ‘Jaaroverzicht 2014′ van essentieel belang dat u op de overschrijving uw naam, adres en woonplaats noteert, aangezien bankafschriften die niet (meer) standaard vermelden.

Vorig jaar hadden wij al aangekondigd dat we met het alom vermaarde vogelblad De Duinstag een andere koers zouden gaan varen. In plaats van drie nummers per jaar gaan wij ons voortaan beperken tot een enkel nummer. Maar dat zijn dan wel extra fraai, dubbeldikke jaaroverzichten! Zoals die ook al gepubliceerd zijn over 2012 en 2013 (niet meer verkrijgbaar).

Op onze website www.birdclubkatwijk.nl kunt u met behulp van waarnemingenrubriek en de regelmatig verschijnende (korte) redactionele berichten bijhouden wat er zich op vogelgebied in en om Katwijk afspeelt. Met de website kunnen wij als Vogelclub Katwijk ook beter inspelen op de actualiteit.

Droomcruise voor de vogelaar


Western Pacific Odyssey van Nieuw-Zeeland naar Papoea Nieuw-Guinea.

KATWIJK – Donderdag 5 februari organiseert de Vogelclub Katwijk een interessante lezing in De Roskam te Katwijk aan den Rijn. Onderwerp: de Western Pacific Odyssey en de fantastische vogelsoorten die tijdens deze expeditie-cruise gezien kunnen worden.

albatrossen

Machtige zeevogels, rare landvogels op zeer afgelegen eilandjes in de Stille Oceaan. De Western Pacific Odyssey biedt een unieke kans voor zowel vogelaars als natuurgeïnteresseerden om over de enorme Stille Oceaan te varen en zeer tot de verbeelding sprekende eilanden aan te doen. Het gaat om wateren, eilanden en archipels met unieke flora en fauna, die de meeste natuurliefhebbers alleen maar uit de boeken kennen. Denk hierbij aan eigenaardige vogelsoorten als de Kagu (Nieuw-Caledonië), de recent herontdekte Beck’s Petrel (een zeevogel) op New Ireland, onderdeel van Papoea Nieuw-Guinea, of de unieke vogels op de verschillende Solomon Eilanden.

kagu

Laurens Steijn van Birding Breaks, de reisorganisatie die de Western Pacific Odyssey in haar programma heeft, komt deze avond vertellen over deze droomcruise voor vogelaars. Uiteraard laat hij prachtige beelden zien. De cruise start op het zuidelijke eiland van Nieuw-Zeeland, waar direct al albatrossen te zien zijn. Vervolgen gaat de zeereis langs de oostkust van Nieuw-Zeeland, en doet daarbij onder andere de zeer vogelrijke ‘pelagic hotspot’ bij Kaikoura aan, om vervolgens via de Cook Strait de Tasman Zee te bereiken.

De expeditie gaat verder langs Norfolk Island (Australië), Nieuw-Caledonië (Frans overzees gebiedsdeel) en Rennel, Makira, Guadalcalnal en Kolombangara Island, allemaal deel uitmakend van de Solomon Eilanden. Na 19 dagen varen en eilanden bezoeken eindigt de reis in New Ireland, Papoea Nieuw-Guinea.

De lezing van de Vogelclub Katwijk op donderdagavond 5 februari start om 20.00 uur. De lezing is voor iedereen toegankelijk. De entree is gratis.
Voor meer informatie:
Arjan van Egmond (06 21 58 57 88 ) en Gijsbert van der Bent (06 23 53 27 50) van de Vogelclub Katwijk

Storm met Frapo


De dagen voor Kerst 2014 werden we getrakteerd op een goede westerstorm. Na een drukke herfst was het vogelen in Katwijk een beetje ingezakt. Zoveel is er in deze tijd van het jaar ook weer niet te zien, en de donkere wintermaanden zijn altijd goed om wat meer tijd aan andere dingen dan vogels te besteden. In de winterperiode vind ik het zelf altijd wel lekker om zo nu en dan een strandwandeling te maken. Even uitwaaien. En na zo’n storm is altijd afwachten of er nog iets leuks is ‘aangespoeld’.

Rosse franjepoot
Rosse franjepoot

Zondag 28 december ligt het strand voor Katwijk bezaaid met zeesterren en schelpen. Een feest voor de in grote getale aanwezige meeuwen. Voor zover het gaat scan ik de groepen af, op zoek naar een door de storm hierheen gedreven Grote of Kleine Burgemeester. Tevergeefs. Rustig sjok ik langs de vloedlijn verder. Totdat ik uit mijn ooghoeken iets in het water zie bewegen. Op enkele meters uit de kant zwemt een Rosse Franjepoot! Dat is nou precies zo’n krent waar je op hoopt tijdens een wandeling na/in een storm. De vogel laat zich fraai bekijken en is tot enkele meters te benaderen. Druk pikt de vogel in het water, op zoek naar voedsel.

 

Rosse franjepoot
Rosse franjepoot

Het kenmerkende gedrag van een steltlopertje zwemmend in het water en druk om zich heen pikkend wijst direct al op een franjepoot. Als de vogel op het strand staat lijkt hij op het eerste gezicht wel op een Drieteenstrandloper. De koptekening en met name het zwarte masker achter het oog zijn echter kenmerkend voor een Rosse Franjepoot. Zelf vind ik ook de in verhouding kleine kop opvallend. Ook in vlucht is er een sterke gelijkenis met de Drieteenstrandloper. De duidelijk aanwezig witte vleugelstreep beperkt zich bij Rosse Franjepoot nagenoeg tot de armvleugel. Bij de Drieteenstrandloper bestrijkt deze vleugelstreep zowel de arm- als handvleugel.

De Rosse Franjepoot is een broedvogel van het hoge noorden, die vooral in het late najaar en winter tijdens en na een storm langs de Hollandse kust opduikt. De dichtstbijzijnde broedgebieden liggen op IJsland en Spitsbergen en verder weg in oostelijk Siberië. De soort overwintert in soms grote groepen op de oceaan ter hoogte van West- en Zuidwest-Afrika, op locaties met veel plankton dat door opwaartse golfstromen omhoog wordt gebracht. Waarnemingen in West-Europa beperken zich bijna altijd tot perioden met of na een zware storm. Het vermoeden bestaat dat de franjepoten die wij hier zien uit Noord-Amerika komen. Deze populatie heeft namelijk een zuidoostelijke trekroute naar het overwinteringsgebied ter hoogte van West-Afrika.

Rosse franjepoot

In tegenstelling tot de Grauwe Franjepoot wordt de Rosse Franjepoot nagenoeg uitsluitend langs de kust gezien. De Grauwe laat zich in Nederland voornamelijk (als zeer schaarse doortrekker) zien op zoet water en in andere maanden. De Ezumakeeg in het Lauwersmeergebied is in het voorjaar en nazomer een vaste stek voor deze soort. Opvallend genoeg overwintert de Grauwe wel net als Rosse op volle zee, ook in zout water dus. Echter niet in de Atlantische Oceaan, maar in de Arabische Zee (de Euraziatische populatie).

Ook in Katwijk valt een waarneming van een Rosse Franjepoot bijna altijd samen met een (zware) westerstorm. Het aantal waarnemingen per jaar binnen ons waarnemingsgebied is altijd op een hand te tellen. Het overgrote deel van de waarnemingen wordt gedaan in de maanden oktober tot en met december. Het gaat meestal om solitaire vogels, maar soms ook om twee of drie bij elkaar, zoals het trio in de Buitenwatering tijdens Kerst 2011.

Tekst: Arjan van Egmond. arjan@birdclubkatwijk.nl, rene@birdclubkatwijk.nl

foto’s: René van Rossum

Champions of the Flyway


Katwijkers zetten zich in tegen de moord op trekvogels.

Het is misschien wel het meest fascinerende fenomeen uit de vogelwereld, maar jammer genoeg niet zonder gevaren – de vogeltrek. En Eilat, in Israel, is een van de beste plekken ter wereld om dit spectaculaire fenomeen te beleven. Het mag dan ook geen toeval heten dat juist hier, voor de eerste keer, het internationale evenement Champions of the Flyway wordt georganiseerd om geld in te zamelen voor de bescherming van trekvogels tijdens hun lange reis.

Champions of the Flyway

Semi-collared Flycatcher (Marc Guyt / www.agami.nl)

Op 1 april aanstaande zal een gemêleerd gezelschap aan teams uit een verscheidenheid van bedrijfstakken, vogelbeschermingsorganisaties en vogelclubs met verschillende nationaliteiten strijden om de titel Champions of the Flyway in een intense 24-uurs Big Day. Deze race wordt niet alleen georganiseerd om het wonder van de vogeltrek te vieren, maar vooral om geld in te zamelen om BirdLife International te steunen bij de strijd tegen de illegale moord op trekvogels. Jaarlijks worden miljoenen trekvogels geschoten, vergiftigd of gevangen op lijmstokken en bereiken nooit hun overwinterings- of broedgebieden, wat in sommige gevallen wezenlijk bijdraagt aan de achteruitgang van populaties en dus de ecosystemen waar deze soorten in leven. Aan dit evenement als afsluiting van Eilat Birds Festival zullen top vogelaars van over de hele wereld deelnemen, en wij –de Katwijkers Martijn Verdoes en Marc Guyt. Samen met Gert Ottens en onze teamleider Ken Billington (oprichter van Focussing on Wildlife) zullen wij proberen de Katwijkse en Nederlandse eer hoog te houden in het team Focusing on Wildlife Sprinters. Check HIER onze teampagina.

Champions of the Flyway

Eilat Mountains Israel (Marc Guyt / www.agami.nl)

Via deze weg willen we iedereen oproepen om HIER te klikken voor het geven van een donatie. Wat je maar kunt missen, want alle beetjes helpen om ons als team te steunen, om een statement te maken, maar vooral om BirdLife International in staat te stellen om onze gevederde vrienden te beschermen tijdens de vogeltrek. Iedere bijdrage gaat rechtstreeks naar een door BirdLife uitgekozen project in Zuidoost-Europa. Dat dit jammer genoeg nog steeds nodig is kunt u hier lezen en zien.

Alvast bedankt voor jullie steun!

Namens alle trekvogels,

Gert, Ken en de Katwijkers Martijn en Marc – Focusing on Wildlife Sprinters

Champions of the Flyway

Black-headed Wagtail (Marc Guyt / www.agami.nl)

Champions of the Flyway

North beach Eilat Israel (Marc Guyt / www.agami.nl)

Extreem laat Paapje


Als we een Paapje zien, rond eind oktober, zeggen we altijd tegen elkaar… ‘zo, die is laat’. Vanmorgen (10 december 2013) loop in met 1 graden, zonnetje, om 09.15 uur op Lentevreugd, Wassenaar en zie 2 Roodborsttapuiten en plots zit daar een lichter beest tussen. De afstand was eerst nog groot en schrok even…. dacht eerst aan een Aziatische Roodborsttapuit. Maar dichterbij gekomen bleek het een Paapje te zijn! Volgens database van waarneming.nl de eerste decemberwaarneming van Nederland.

paapje

Foto en tekst: René van Rossum

Lezing Albert de Jong 14 december


In augustus en september 2012 bezocht Albert de Jong de Batumi Raptor Count in Georgië. Niet wetend dat dit een najaar van ongekende aantallen zou worden. Op 3 september werd het wereldrecord wespendieven gebroken met 179.342 vogels op één dag. De dag ervoor waren er al 3944 ‘ringtails’ langsgekomen, waaronder enkele honderden steppekiekendieven. Wie aan Batumi denkt, moet niet in tien-, maar in duizendtallen denken. Honderden schreeuw- en dwergarenden en scharrelaars op één dag zien is alleen daar mogelijk. Met als kersen op de taart Aziatische wespendieven, donkere bruine kiekendieven en keizerarenden. Batumi is een must-do voor iedere trekteller. Laat je overtuigen op 14 december.
De lezing begint om 20:00 uur in de Roskam aan de Turfmarkt in Katwijk aan de Rijn, en de entree bedraagt twee euro.

Batumi Raptor Count in Georgië

Hans Groen in Soedan en Kosovo


KATWIJK – Vrijdag 9 november organiseert de Vogelclub Katwijk een lezing in De Roskam met de Katwijkse natuurfotograaf Hans Groen. In de vrije uurtje van zijn missies naar Soedan en Kosovo heeft hij menig mooie vogelfoto gemaakt.

Je wordt door de VN en EU uitgezonden naar allerlei gevaarlijke plekken op de wereld, en je bent vogelaar/fotograaf. Katwijker Hans Groen weet er alles van. Van half 2007 tot begin 2008 zat hij bijvoorbeeld voor de UN-missie UNMIS in de plaats Bentiu, bij de olievelden op de grens van Noord- en Zuid-Soedan. Het was zeven dagen werken per week, maar per dag had hij zo’n anderhalf uur de tijd om op het kamp te fotograferen. Buiten het kamp was het niet mogelijk, of in ieder geval heel moeilijk, om te fotograferen.

Van januari 2010 tot januari 2011 zat Hans in Kosovo voor de EU-missie EULEX. Zijn bewegingsvrijheid was daar wat groter, en hij maakte daarvan gebruik bij het maken van enkele uitstapjes naar buurland Hongarije, met name naar het gebied rond Turkeve. Tijdens de lezing, die ongeveer anderhalf uur zal duren en onderbroken wordt door een korte pauze, zal een breed scala aan interessante vogels de revue passeren. Van de fraaie Karmijnrode Bijeneter uit Soedan tot de imposante Keizerarenden in Hongarije. De lezing begint om 20:00 uur in de Roskam aan de Turfmarkt in Katwijk aan de Rijn, en de entree bedraagt twee euro.

Karmijnrode Bijeneter

De kleurige Karmijnrode Bijeneter, het grootste lid van de familie van de bijeneters. Foto: Hans Groen

Katwijkse natuurfotografen in de Roskam


Op vrijdag 05 oktober 2012 zullen “Katwijkse” natuurfotografen een selectie van hun recente foto’s van afgelopen maanden, gemaakt in en rondom Katwijk, tonen in de Roskam aan de Turfmarkt in Katwijk aan de Rijn. De presentatie start om 20.00 uur, entree is 2 euro pp. Een breed scala aan foto’s zal de revue passeren, en dat zullen niet alleen foto’s van vogels zijn. Wat te denken van donkere luchten boven zee, mistige ochtenden in de duinen en marcofoto’s van vlinders en libellen. Bij elke foto komen ongetwijfeld leuke en interessante verhalen los over de waarneming of over het onderwerp.

Purperreiger

Omdat de najaarstrek van veel vogelsoorten al is losgebarsten zal er ook aandacht worden besteed aan het determineren van zeldzame vogels die nu in en om Katwijk kunnen opduiken. Wellicht het determineren van Kuhls en Scopoli’s Pijlstormvogel op afstand en andere pijlen? Meer informatie volgt op www.birdclubkatwijk.nl

Zwarte Ooievaars

SOVON atlasproject


Doe ook mee aan het atlasproject

Sovon

Geachte Sovon-teller,

Zoals u in Sovon-Nieuws nr. 2 van dit jaar heeft kunnen lezen gaan we vanaf 15 november van dit jaar van start met het nieuwe atlasproject. We nodigen u als Sovon-teller hierbij uit om één of meer atlasblokken te claimen op sovon.nl/vogelatlas.

De komende jaren (2012 – 2015) gaan honderden vogelaars op pad om alle 1674 atlasblokken die Nederland rijk is uit te kammen op broedvogels en wintervogels. Doet u ook mee? Na 15 jaar is het de hoogste tijd om de landelijke vogelbalans op te maken. Hoeveel Veldleeuweriken, Grutto’s en Scholeksters zijn er nog over? Is de huismussenstand wederom gehalveerd? Hoe snel gaat de kolonisatie van de Middelste Bonte Specht? Maar ook, overwinteren er eigenlijk nog wel Bonte Kraaien in ons land, net als 30 jaar geleden? En, hoe verloopt de toename van het aantal overwinterende Grote Zilverreigers? Allemaal vragen waarop we de komende drie jaar antwoorden op hopen te krijgen. U kunt daar aan bijdragen, heel graag zelfs!

Veldwerk en bureauwerk

De tellingen zijn bijna hetzelfde als tijdens de vorige atlasperiode (1998-2000) met de aanvulling dat nu ook de wintervogels geteld worden.In de bijgaande flyer staat de telopzet heel kort samengevat.

Momenteel wordt er hard gewerkt aan de handleiding, veldkaarten en andere telbenodigheden. Deze zullen we in de eerste week van november mailen zodat u weet wat er precies van u verwacht wordt.

Het bureauwerk is wel gewijzigd ten opzichte van de vorige broedvogelatlas. De invoer van de gegevens zal, net als bij de andere Sovon projecten, geheel online gebeuren. Dus geen enveloppen en postzegels meer, maar alles digitaal.

Oude atlastellers kregen voorrang

De ‘oude’ atlastellers van de vorige atlasperiode hebben tot 1 september jl. de mogelijkheid gehad om hun oude atlasblok wederom te claimen. Op die manier zijn er al bijna 300 atlasblokken geclaimd door deze tellers. De resterende atlasbokken zijn op 1 september vrijgegeven zodat iedereen het atlasblok van zijn keuze kan claimen. Inmiddels staat de teller van het aantal geclaimde atlasblokken op bijna 500! Het gaat dus heel hard. Atlastellers die al hun blok hebben geclaimd, krijgen vanaf nu ook de mogelijkheid om zich eventueel voor nog een ander vrijgevallen atlasblok aan te melden.

Op sovon.nl/vogelatlas kunt u inloggen met uw Sovon-waarnemerscode en wachtwoord en het (groene) atlasblok van uw keuze reserveren. In een later stadium worden nieuwe pagina’s aan deze site toegevoegd om bijvoorbeeld de telgegevens in te kunnen voeren.

Heeft u vragen, suggesties of vragen, raadpleeg dan eerst de FAQ-pagina op sovon.nl/vogelatlas. Geeft die informatie onvoldoende antwoord op uw vraag, mail dan gerust naarsovon.nl/vogelatlasvogelatlas@sovon.nl.

Met vriendelijke groet,

Jouke Altenburg en Harvey van Diek

(Atlascoördinatoren)

P.s. Heeft u al een kijkje genomen op de gloednieuwe Sovon-site? Zie: www.sovon.nl

Kleinste Jagers aan de kust en in het binnenland


Zeetrekseizoen spetterend van start

Kleinste Jager
Kleinste Jager (juveniel), 26 augustus 2012, vanaf Savoy (René van Rossum)

Afgelopen week kwamen er vanuit het hele land meldingen binnen van langstrekkende Kleinste Jagers. Vanuit het hele land? Jazeker! Hoewel je jagers voornamelijk aan de kust zou verwachten werden er op meerdere telposten in het binnenland enkelingen en zelfs groepjes juveniele Kleinste Jagers gemeld. Het aantal waarnemingen aan zee viel erbij in het niet. Dat konden wij als kustvogelaars natuurlijk niet laten gebeuren. De westerstorm op zondag 26 augustus was een goede gelegenheid om de natuurlijke orde te herstellen.

Kleinste Jager
Kleinste Jager (juveniel), 26 augustus 2012, vanaf Savoy (René van Rossum)

Maar liefst drie juveniele Kleinste Jagers passeerden de telpost Savoy. De eerste vogel vloog dichtbij (en landde zelfs even op het strand), maar was eigenlijk al voorbij toen-ie opgepikt werd. Vogel nummer twee maakte de sterns het leven aardig zuur en dobberde ook regelmatig op het water, maar de afstand was groot. Driemaal is echter scheepsrecht. Al ver voordat de derde Kleinste Jager daadwerkelijk langs kwam hadden we ‘m reeds in de smiezen. Het beest draaide wat boven het strand en ging zelfs even boven de zeereep hangen, alvorens fraai dichtbij te passeren. Perfect, zo hoort het!

Kleinste Jager
Kleinste Jager (adult), oktober 1988, Uitwatering (René van Rossum)

Er zijn jaren dat er nauwelijks Kleinste Jagers gezien worden in Nederland. En er zijn jaren dat deze zeldzaamste van de vier jagersoorten invasieachtig voorkomt. Dit jaar lijkt zo’n jaar te worden. Profiteer ervan, want een waarneming van zo’n sierlijke Kleinste Jager blijft altijd een buitenkansje. Er worden nu vooral jonge vogels gemeld, maar in het najaar zijn adulte vogels (zelfs nog met lange staartpennen) ook altijd mogelijk.

De Kleinste Jagers waren niet de enige echte zeevogels vandaag bij Katwijk. Er werden vanaf trektelpost Savoy ook al twee Grauwe Pijlstormvogels, een Vale Pijlstormvogel en een Noordse Stormvogel gezien. Van elders uit het land werd een heel scala aan zeevogelsoorten gemeld. Het najaar is ook boven zee losgebarsten.

Tekst: Ben Wielstra

Paapje en Purperreiger op weg naar Afrika


Purperreiger

In de trekvogelwereld bestaat geen vakantie. De jongen zijn nog maar net uitgevlogen, of er staat al weer een trektocht voor de deur. Voor grote aantallen dagtrekkers over de Puinhoop is het nog iets te vroeg (al zullen er al wel Gele Kwikstaarten en zwaluwen te zien zijn), maar in het veld merken we ook in Katwijk dat er ’s nachts al flink wat beweging zit in de lucht. Dat merken we onder meer aan het Paapje, dat de afgelopen week al her en der is gemeld. Tot twintig jaar geleden was het Paapje broedvogel van Berkheide. Als we nu een Paapje zien in en rond Katwijk dan weten we: doortrekker. In het voorjaar kunnen we op doortrek, vooral in mei, ook de fraaie mannetjes zien. In het najaar zien we vooral jonge vogels. En misschien ook wel adulte, maar die zijn nu bijna niet van de onvolwassen vogels te onderscheiden.

Paapje

Het Paapje heeft een groot verspreidingsgebied ten noorden en oosten van Nederland, en is op doortrek van en naar de tropische winterkwartieren in onze contreien zeker niet zeldzaam te noemen. Dit jaar werd het eerste Paapje al op 9 augustus gemeld, op Lentevreugd. Paapjes houden van ruig en een beetje vochtig terrein, en dat vinden ze zeker op Lentevreugd. Daarna werden er steeds maximaal twee gemeld van Lentevreugd, maar ook uit Berkheide en het Wantveld. Dinsdag 14 augustus werden er zelfs 15 gemeld van Lentevreugd.

Die dag zat er een Bonte Vliegenvanger in het Panbos; ook een doortrekker. De Waterrietzangers van Lentevreugd houden ons al sinds 27 juli bezig. Van de ringbaan in Meyendel kwamen het weekend van 11-12 augustus enthousiaste geluiden over vangsten van Sperwergrasmus en Struikrietzanger. Gijsbert Twigt zag op 12 augustus zelf een Sperwergrasmus in Berkheide. Het is duidelijk: het kan begin augustus al lonen bosjes en veldjes te kloppen. En de roofvogelwereld is ook in beweging, gezien de meldingen van onder meer Visarend, Blauwe Kiekendief, Zwarte Wouw en Wespendief.

Purperreiger

En wat te denken van de Purperreiger?! Al snel na het broedseizoen trekt deze soort naar Afrika, en dan doen met name de jonge, van de Nederlandse broedkolonies uitwaaierende vogels ook wel eens Katwijk aan. René van Rossum merkte bij zijn foto op de website www.dutchbirding.nl terecht op dat in het najaar een Purperreiger in Katwijk zeldzamer is dan een Waterrietzanger! Er gaan jaren voorbij dat we geen Purperreiger zien tijdens de nazomertrek. Dit jaar is het wel raak. Een onvolwassen vogel werd op 27 juli gemeld (en gefotografeerd) van Lentevreugd. Sindsdien wordt een/de vogel regelmatig gemeld; niet alleen van Lentevreugd, maar ook van de weilanden boven vliegveld Valkenburg. Een buitenkansje voor ons Katwijkers!

Tekst: Gijsbert van der Bent
Foto: Paapje, 13 augustus 2012, Lentevreugd (René van Rossum)
Foto: Purperreiger, 14 augustus 2012, Mient/Kooltuin (René van Rossum)

HET WATERRIETZANGER-SEIZOEN 2012 IS WEER VAN START!


Op 27 juli 2012 ontdekte Ed Schouten de eerste Waterrietzanger voor het “seizoen 2012″ aan het einde van het welbekende dijkje op Lentevreugd. Het betrof een onvolwassen vogel die zich, zoals vaker op Lentevreugd, erg leuk liet bekijken en fotograferen.

Waterrietzanger

Voor Lentevreugd betekent dit het 5e jaar op rij dat deze mooie soort opduikt. Na een waarneming in 2004, wordt de soort sinds 2008 jaarlijks waargenomen. Hierbij is het opvallend dat de soort vrijwel jaarlijks wordt aangetroffen aan het einde van het dijkje, alhoewel in 2011 maximaal 3 verschillende exemplaren werden waargenomen langs de oever van de plas gelegen ten noorden van het dijkje. Met recht mag geconcludeerd worden dat Lentevreugd momenteel de beste plek in Zuid-Holland is om Waterrietzangers te waar te nemen.

De soort wordt in Nederland hoofdzakelijk in het vroege najaar waargenomen en wel in de laatste week van juli t/m half september, met een piek in de eerste 2 weken van augustus. Op Lentevreugd is de soort waargenomen in de periode 25 juli – 5 september, met ook hier een piek in de eerste 2 weken van augustus.

De Waterrietzanger is een mondiaal sterk bedreigde soort als gevolg van habitatvernietiging in zowel de broed- als overwinteringsgebieden. De wereldpopulatie wordt geschat op 25.000 vogels verspreid over ongeveer 40 locaties in Duitsland, Polen, Litouwen, Letland, het Europese deel van de Russische Federatie, Wit-Rusland, Oekraïne en Hungarije. Het enige grote overwinteringsgebied is gelegen in Senegal en wel in het Djoudj National Park en de moeras-gebieden bij Tiquet. Mogelijk dat er meer overwinteringsgebieden aanwezig zijn in West-Afrika, maar onderzoek hiernaar heeft nog niks opgeleverd.

Waterrietzanger

De in Nederland waargenomen exemplaren betreffen vrijwel altijd onvolwassen vogels. Zo ook op Lentevreugd, alhoewel op 3 augustus 2010 een volwassen exemplaar werd waargenomen door Frank van Duivenvoorde. In het voorjaar (mei-juni) wordt de soort, enkele uitzonderingen daargelaten, vrijwel nooit in Nederland waargenomen. Dit komt door het verschil in trekroute tussen het na- en voorjaar. In het najaar trekt de soort vanuit de broedgebieden via de Baltische kust richting het westen, om vervolgens via de Noordzeekust (Nederland, België, Frankrijk, Spanje/Portugal) door te vliegen naar de overwinteringsgebieden in Senegal. In het voorjaar trekt de soort vanuit Senegal via de noordkust van Afrika, de Middellandse Zee, Midden-Europa terug naar de broedgebieden.

Waterrietzanger

Voor meer informatie over deze mondiaal bedreigde soort, zie www.aquaticwarbler.net

Waterrietzanger

Waterrietzanger

Waterrietzanger

Foto’s: René van Rossum
Tekst: Bas van der Burg

Zwarte Ooievaars


Op 24 juli 2012 ontdekte Peter Lindenburg in de avonduren twee juveniele Zwarte Ooievaars op Lentevreugd. Hij zag hoe de vogels opvlogen en zich opmaakten voor de nacht op de gevel van een oude bollenschuur aan de noordoostkant van het gebied. Een 10 vogelaars uit Katwijk en omgeving hebben tot het donker de vogels nog kunnen waarnemen. De volgende morgen vroeg kwamen veel vogelaars kijken of ze er nog zaten en dat was gelukkig het geval ! Maar om zes uur besloten de 2 juv. vogels van het dak af te zeilen naar het achtergelegen gebied. We besluiten Lentevreugd op te wandelen in de hoop de vogels daar ergens tegen het lijf te lopen. Met (door het bedauwde gras) kletsnatte voeten staan we een kwartiertje later ten noordwesten van de Grote Plas. Geen Zwarte Ooievaar te zien ! Op zich niet verwonderlijk, want het zicht is maar een meter of vijftig. Er zit niets anders op dan te wachten tot de opkomende zon de mist wegbrandt. Als om tien over zeven de mist optrekt, tonen beide Zwarte Ooievaars zich gelukkig in al hun pracht aan ons!

Zwarte Ooievaars broeden (nog) niet in Nederland. Ze broeden vooral in uitgestrekte oude rustige bossen in nabijheid van moerassen, poelen, beken of rivieren, bij voorkeur in heuvelachtig gebied. Met oostenwind en hoge temperaturen zien we ze in Katwijk vanaf eind juli en begin augustus het meest. Er zijn al een 10-tal waarnemingen uit Katwijk bekend. Tegenwoordig worden ze ieder jaar wel opgemerkt boven Katwijk.

Zwarte Ooievaars

Zwarte Ooievaars

Zwarte Ooievaars

Tekst: Luuk Punt & René van Rossum
Foto’s: Luuk Punt & René van Rossum

Pijlen on the move!


Pijlen

Pijlen on the move!

14 juli 2012

De zomer (voor zover je daarvan kunt spreken…) loopt vogeltechnisch gesproken ten einde en het najaar staat al weer voor de deur. Dat betekent ook weer: zeetrektellen! Juli wordt altijd gezien als een goede maand voor Vale Pijlstormvogel, mondiaal gezien een ernstig bedreigde soort. De eerste zijn al weer in de Hollandse wateren gezien (onder andere bij Camperduin), en als we de geluiden van onze zuiderburen mogen geloven komen er meer onze kant op. In Het Kanaal zijn al aardige aantallen gezien die noordwaarts vlogen. Noordse Pijlstormvogels kunnen ook al vroeg in het seizoen worden waargenomen, soms al in juni. De Grauwe Pijlstormvogels maken hun opwachting pas weer in september. Alle soorten kunnen met goede omstandigheden, veelal westerstormen, dan nog tot in december worden verwacht.

Bijgaand enkele filmpjes van de ‘algemenere’ pijlstormvogels waarop we de komende maanden in Katwijk bedacht moeten zijn, en een shortlist van de kenmerken die het meest bruikbaar zijn in het veld.

Vale Pijlstormvogel

– Vlucht: lijkt soms bijna meer als een duiker of fuut te vliegen, gehaast en met korte glijpauzes, kijlt het minst van alle drie de pijlen. Het is geen keihard kenmerk, maar van alle soorten pijlstormvogels vliegt de Vale Pijlstormvogel meestal het dichtst onder de kust!
– Lichaam en postuur: heeft een hangbuik, zwaartepunt in midden van lichaam.
– Kenmerken: komt een beetje ‘vuil’ over, maar er is grote variatie: van hele lichte vogels die meer naar Noordse Pijlstormvogel neigen (hou mogelijk Yelkouan in gedachte… :)) tot hele donkere, bijna als Grauwe Pijlstormvogel. Bovendelen bruin/grijs, maar tonen met bewolkt weer donker. Lichtere buik en ondervleugels. Kop donker tot onder het oog, geleidelijk lichter naar kin. Onderstaartdekveren donker.

Noordse Pijlstormvogel

– Vlucht: gehaaste vleugelslag met regelmatige glijposes, kijlt met korte steile boog en langzaam afglijdend, maar blijft ook voor langere tijd laag boven het water. Meestal wat verder weg, maar is ook vliegend over strand gezien.
– Lichaam en postuur: meer afgetraind postuur, zonder duidelijk zwaartepunt.
– Kenmerken: donkere bovendelen (donkerbruin en zwart), onderdelen wit, op de kop loopt donker tot oog. Buik, ondervleugels en onderstaartdekveren wit.

Grauwe Pijlstormvogel

– Vlucht: vliegt een beetje als een albatros, met hoge lange bogen en minder gehaaste vleugelslagen. Van alle soorten pijl meestal op de grootste afstand van de kust en met de hoogste snelheid. Vrijwel nooit heel dichtbij.
– Lichaam en postuur: sigaarvormig lichaam, met zwaartepunt bij de borst.
– Kenmerken: donkere lichaam, alleen lichte ondervleugeldekveren die ook op verre afstand oplichten.

Let op! Vanaf nu zijn is ook de Kleine Jager boven zee te verwachten.

Zeker de donkere fase kan op afstand makkelijk verward worden met een pijlstormvogel. Jagers hebben echter een meer regelmatige, meeuwachtige vlucht. Let op de lichte vlekken (‘patches’) op de onder- en bovenvleugels (aanzet slagpennen). Verwarring eigenlijk alleen mogelijk bij strak doortrekkende vogels op afstand en bij harde wind (als jagers en ook meeuwen (!) ook gaan ‘kijlen’). In tegenstelling tot pijlstormvogels vaak ter plaatse en jagend achter meeuwen en sterns.

Menno van Duijn

Donderdagavond 10 mei Nachtegalenexcursie Vogelclub Katwijk


KATWIJK – Vorige week gooiden hevige regen en onweer roet in het eten. De Vogelclub Katwijk organiseert op donderdag 10 mei opnieuw een ‘Nachtegalenexcursie’ in de duinen van Berkheide. Verzamelen 19.30 uur bij de parkeerplaats tegenover de Soefitempel aan de Sportlaan.

Hoewel het nog aan de frisse kant is, is het voorjaar in de vogelwereld toch echt al losgebarsten. Wie nu een wandeling in de duinen maakt wordt zeker ’s ochtends vroeg en tegen de avond getrakteerd op een orkest van vogelzang. Nachtegalen, Fitissen, Grasmussen en het pareltje van de duinen, de Blauwborst, zingen uit volle borst. Maar misschien heeft u al deze vogels niet op naam kunnen brengen.

Om Katwijkers bij te brengen over wat er nu allemaal leeft en zingt in de duinen behalve dan ‘knijne, vosse en fezante’, organiseert de Vogelclub Katwijk een ‘Nachtegalenexcursie’, genoemd naar de in deze tijd van het jaar luidruchtigste zangvogel van het duin. Elders in Nederland is deze meesterzanger helemaal niet zo gewoon. De duinen tussen Den Haag en Zandvoort gelden echter als een bolwerk voor de Nachtegaal, waar de vogels soms ‘mannetje aan mannetje’ zitten te zingen.

De excursie is een herkansing voor de excursie die voor vorige week woensdag was gepland. Hevige regen en onweer gooien toen roet in het eten. Nu willen we donderdag 10 mei opnieuw een poging wagen. We vertrekken, eventueel in groepjes, om 19.30 uur onder leiding van ervaren Katwijkse vogelaars vanaf de parkeerplaats tegenover de Soefitempel aan de Sportlaan. Opgeven hoeft niet en deelname is gratis. De wandeling zal zo’n anderhalf-twee uur in beslag nemen. Stem uw kleding goed af op het weer, en hou er rekening mee dat het ’s avonds snel af kan koelen.

Nachtegaal

Nachtegaal

Foto’s René van Rossum

28 april 2012 – De twaalfde Katwijkse Fiets Big Day


KATWIJK – De afgelopen jaren was het stil op de tweede zaterdag van mei in Katwijk. Fietsen stonden weg te roesten, wekkers bleven stil, zitvlees werd dikker en vogels vlogen ongestoord verder. Daar moet verandering in komen! Het wordt weer eens tijd voor een startschot bij Hotel Savoy, om zes uur ‘s morgens.

Jazeker, het gaat er dit jaar weer van komen. Fietsende en zwetende mannen met kijkers, die wielrenners van het pad af schreeuwen, die wandelaars en duinwachters omver rijden op en buiten de paden en die fietsen over hekken smijten. En dat alles om binnen tien uur zo veel mogelijk soorten te zien. Waar hebben we het over? De Katwijkse Fiets Big Day! Op zaterdag 28 april is het na een aantal blanco jaren weer zover. Het wordt de achtste editie van dit roemruchte evenement uit de Katwijkse vogelaarshistorie.

Teams van drie á vier personen proberen binnen de grenzen van het waarnemingsgebied van de Vogel- en Natuurclub Katwijk zo veel mogelijk soorten te zien in een tijdsbestek van precies tien uur. Het enige toegestane vervoersmiddel: de fiets! Om zes uur ’s morgen klinkt het startschot bij Hotel Savoy, waar tien uur later (16.00 uur) de moegestreden teams ook weer verzamelen om de score op te maken. Bij eerdere Big Days scoorden de teams al rond de 100 verschillende vogelsoorten, en werden er in totaal vaak rond de 125 soorten geteld op zo’n dag. Het teamrecord staat op 123 soorten. Onder het genot van een verfrissend biertje en/of opwekkende koffie worden de scores opgemaakt. Zal het record verbroken worden?

Het gaat natuurlijk niet alleen om de punten. Heel Katwijk wordt weer eens goed onderzocht, tot in alle uithoeken toe. Even vogelen buiten de gebaande paden kan nog wel eens verrassingen opleveren. Er zijn plannen om ‘s avonds met z’n allen (alleen voor wie zich een beetje kan gedragen…) wat te gaan eten, bijvoorbeeld bij de Chinees. Opgeven, liefst per team, kan bij Menno van Duijn: menno@birdclubkatwijk.nl. Daarbij ook aangeven of je mee wilt eten ‘s avonds.

Regelement:

1) Start 06.00 uur bij Hotel Savoy.

2) Eind 16.00 uur bij Hotel Savoy. Kom op tijd! Voor vijf minuten die een team te laat is wordt er een soort van de score gehaald.

3) Een waarneming telt pas als minimaal twee personen van het team de soort hebben waargenomen.

4) Je mag je niet verplaatsen met gemotoriseerd vervoer. Dus alleen fietsen, steppen, wandelen, rennen, kruipen en rollen zijn toegestaan.

5) Verboden gebieden mogen niet worden betreden.

6) Waarnemingen tellen alleen als de waarnemers zich binnen de grens van het waarnemingengebied bevinden. Vogels die er buiten zitten maar vanuit het gebied gezien worden tellen mee (bijvoorbeeld een Visarend boven Meijendel vanaf de trektelpost Berkheide).

7) Hulplijnen (luiaards die niet meedoen…) mogen ingeschakeld worden.

8) Hoe het moet bij het ontdekken van zeer bijzondere en interessante vogels moet nog besproken worden (geheimhouden is in ieder geval niet de bedoeling als een team een Rosse Waaierstaart ontdekt…)

9) Vogels mogen niet moedwillig worden verjaagd (ook niet als er een ander team aankomt…).

Tapuit en waterpieper


Gister was de Tapuit al waargenomen door Fennie Steenhuis en dat was dan ook de reden om vandaag (17 maart) even te gaan kijken en op precies dezelfde plaats waar Fennie hem had ingevoerd stond er een man Tapuit. Altijd weer leuk om het LOGO van De Duinstag weer waar te nemen !

Bij Rijnfront, Oegstgeest, gingen we kijken naar de gemelde Kleine Plevieren, maar die waren in geen velden of wegen meer te bekennen. Terwijl Rein Genuit er wel 2 had deze morgen. Maar we vonden wel een hele fraaie Waterpieper !

Tapuit

Waterpieper

Waterpieper

Foto’s René van Rossum

Vrijdag 13 April 2012: inloopavond, winterverslag en Mystery Bird-competitie


Locatie: De Roskam, Katwijk aan den Rijn

Tijd: 20.00 uur

Vorige maand zijn we benaderd door de gemeente Katwijk om commentaar te geven op de plannen die er zijn voor het ontwikkelingsgebied langs het Prins Hendrikkanaal. Voor de ontwikkeling van dit voormalige industriegebied tot woongebied beginnen binnenkort de sloopwerkzaamheden. Hoe zit het met de flora en fauna? Wat gebeurt en met de bijzondere varens die op de kademuren groeien, en wat met de flinke kolonie Kleine Mantelmeeuwen en met de Zilvermeeuwen die er her en der verspreid broeden? Een paar mensen zal namens onze club in gesprek gaan met de gemeente en hierover deze avond berichten.

Ook zullen we spreken over mogelijke Nachtengalen-excursies voor het grote publiek, waar we in het verleden veel succes mee gehad hebben en waar we nog vrijwilligers voor zoeken. Na veel blanco jaren zal er dit voorjaar ook weer een Katwijkse Fiets Big Day plaatsvinden! Maar zijn er al genoeg teams?

De avond wordt beëindigd met een korte terugblik op afgelopen winter, met aansprekende foto’s van de Katwijkse fotografen. René van Rossum organiseert een Mystery Bird-competitie, om ons weer scherp het voorjaar in te laten gaan.

De toegang is gratis, maar een vrijwillige bijdrage voor de zaalhuur is altijd welkom!

Lezing 2 maart 2012


Over regeneratie en (Bonte) Tapuiten

KATWIJK – Wat doen die bulldozers in het duin? En waar in Europa kun je 200 vogelsoorten in een week zien? Op vrijdag 2 maart organiseert de Vogel- en Natuurclub Katwijk een dubbele lezing in De Roskam te Katwijk aan den Rijn: over ‘natuurherstel’ in onze duinen en over Bulgarije als opkomende bestemming voor vogelaars.

Vincent van der Spek uit Den Haag is adviseur Natuurbeheer van duinwaterleidingmaatschappij Dunea, en vertelt voor de pauze over het wat, hoe en waarom van de zeer ingrijpende maatregelen van de beheerders van onze duinen. Na de pauze wat luchtiger kost, want dan zet Vincent zijn pet op van reisleider van de vogelreisorganisatie BirdingBreaks. Hij leidde de afgelopen jaren enkele reizen naar Bulgarije, en werd verliefd op wat misschien wel de beste vogelbestemming van Europa is. Want hoeveel bestemmingen in Europa zijn er waarin je in een week tijd meer dan 200 vogelsoorten kunt zien? Veldrietzangers, Kroeskoppelikanen, Griekse Spotvogels, Balkanvliegenvangers, Rotskruipers en nu Bónte Tapuiten passeren de revue. Bulgarije is dunbevolkt, met ruige bergen, indrukwekkende moerassen en nog overgebleven stukjes steppe, en ligt bovendien nog langs een drukke trekbaan voor vogels. Bulgarije wordt langzaamaan maar zeker terecht een hit onder vogelaars. Naast vogels is er ook nog een heel scala aan vlinders, reptielen en amfibieën te zien in de Balkan-staat. Kom op tijd als je nog een stoel wil, want bij de vorige lezing was het erg vol (en gezellig). Toegang:2 euro. Aanvang zoals altijd 20.00 uur.

Nonnetjes on the move !


Op 2 februari bezocht ik Berkheide en trof daar 2 Nonnetjes aan.

Op 3 februari bezocht ik het Valkenburgse Meer en daar zag ik er 7 tussen de 1000-en Smienten.

Op 3 februari zagen we op de trektelpost Savoy minstens 35 ex. naar het zuiden vliegen.

5 febr. 125 naar zuid over zee in 3 uur tijd.

Dit natuurlijk allemaal vanwege de vorst…

René van Rossum

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Nonnetjes

Alle foto’s zijn van René van Rossum

Lezing Madagascar


Een eiland vol aparte vogels, apen en kameleons

KATWIJK – Op vrijdag 13 januari organiseert de Vogel- en Natuurclub Katwijk een lezing in De Roskam te Katwijk a/d Rijn. Wereldvogelaar en fotograaf Wietze Janse uit Rijswijk zal aan de hand van fraaie foto’s ons mee op reis nemen naar het voor de Afrikaanse oostkust gelegen Madagaskar; het op drie na grootste eiland ter wereld. Wat nu Madagaskar heet is miljoenen jaren geleden afgebrokkeld van de continenten, is een eiland gebleven en heeft door dit jarenlange isolement een unieke flora en fauna met veel endemen – soorten die alleen in een bepaald gebied voorkomen – ontwikkeld. Gezien de grootte van het eiland (ongeveer 17 keer Nederland) komen er niet zo veel soorten voor, ongeveer tweehonderd. Maar de helft daarvan komt alleen maar op Madagaskar voor en nergens anders ter wereld. Madagaskar is allang niet meer geïsoleerd. Tweeduizend jaar bewoning door mensen heeft z’n tol geëist. Van de oorspronkelijke landschappen zijn nog maar fracties over, en alle zeilen moeten bijgezet worden voor het behoud van de laatste restanten. Van de ongeveer 20 miljoen inwoners van het eiland leeft driekwart onder de armoedegrens, wat het een van de armste landen van Afrika maakt. (Eco)Toerisme zou ook van de groeisectoren kunnen zijn. Al zijn veel soorten bedreigd en zeldzaam (geworden), op het eiland vind je gelukkig nog steeds prachtig gekleurde en getekende vogelsoorten, met evenzo aparte namen als Asities, Ground-Rollers en Vangas. Ook heeft Wietze de Indri – lemursoorteen (lemuren zijn aapachtigen die alleen op Madagaskar voorkomen) –, endemische kameleons en gekko’s op de gevoelige plaat weten vast te leggen. Natuurlijk komen ook de typische landschappen met ‘spiny-forests’ en baobabs aan bod. De lezing over dit fascinerende en nog steeds mysterieuze eiland vangt aan om 20.00 uur. De toegang bedraagt EUR 2.00 en de lezing is voor iedereen toegankelijk. Locatie: De Roskam, Turfmarkt 2, Katwijk a/d Rijn

Long-tailed Groundroller

De Long-tailed Groundroller, wat in het Nederlands vertaald zoiets als Langstaart Grondscharrelaar zou worden, is een soort die alleen op Madagaskar voorkomt.

Krabplevier

De Krabplevier, die met z’n forse snavel ook echt krabben naar binnen werkt, komt op meer plaatsen in Afrika en Azië voor, maar is ook een mooie soort voor Madagaskar.

Hans van den Berg


Hans van den Berg is in de avond van 30 november op 59-jarige leeftijd overleden. Hij lag al enige maanden in een verzorgingstehuis te Rijswijk.

Hans is van grote betekenis geweest voor een hele generatie Katwijkse vogelaars. Als docent Engels op het Pieter Groen college in Katwijk organiseerde hij voor leerlingen op de vrijdagmiddagen excursies naar Berkheide en het Valkenburgse meer, en wist hij velen van ons enthousiast te maken voor het vogelen. In die periode, begin jaren negentig, was Hans een fanatiek twitcher en hij nam ons dikwijls mee naar een zeldzame soort in den lande. Tijdens deze uitstapjes hadden we altijd veel lol. Ik heb nog goede herinneringen aan een lang weekend Lac du Der, waar we duizenden Kraanvogels zagen, aan de talloze winterse excursies naar Zeeland en uitstapjes naar de Waddeneilanden. Ook de nachtelijke ritten over de Veluwe, met zijn onafscheidelijke Skoda op zoek naar overstekend wild, zullen we nooit vergeten.

Bij een bezoek aan hem in het verzorgingshuis, kort voor zijn dood, kwamen deze herinneringen nog ter sprake en hij leefde daarbij zichtbaar op. De laatste jaren van zijn leven zagen we hem niet zo veel meer `in het veld’, maar zijn liefde voor vogels is hij nooit kwijtgeraakt. We zagen hem nog jaarlijks op de Dutch-Birding-vogeldag. Bedankt voor al de goede herinneringen Hans!

Casper Zuyderduyn

Hans van den Berg

Hans van den Berg op vogeltocht met Gijsbert van der Bent, Marc Guyt, Bas van der Burg, Marcel van Weehgel, Arjan van Egmond en René van Rossum.

Hans van den Berg

Hans van den Berg begin jaren negentig genietend na een dag vogelen op Texel, met Casper Zuyderduyn, Gijsbert van der Bent en Paul Haringman.

Ruigpootbuizerds


In dit geval is het woordje ‘extreem’ niet misplaats omdat we jaren niet zulke aantallen hebben gehad. In de jaren ’80 was er nog wel eens een vogel tp in Berkheide en in de jaren daarna af en toe een overtrekkend exemplaar. Nu 2011 dat begon op 15 oktober met de eerste 7 ex over de Puinhoop. In totaal werden er in oktober bij Katwijk 13 overtrekkende ex gezien. Bij Den Haag (trektelpost de Vulkaan) werden in de maand oktober zelfs 44 ex geteld (maar daar staan ze dan ook de gehele dag trek te tellen).

Ruigpootbuizerd
Ruigpootbuizerd

Ruigpootbuizerd
Ruigpootbuizerd

Ruigpootbuizerd
Ruigpootbuizerd

Foto’s: René van Rossum

Jagers


Deze week met de wind uit het ZW tot NW kwamen er weer veel ‘jagers’ langs. De talrijkste was, zoals gewoonlijk, de Kleine Jager met 10-tallen per dag. De Middelste Jager en de Grote Jager werden ook diverse malen waargenomen. Alleen de Kleinste Jager is nog niet gelukt bij Katwijk dit najaar, terwijl er bij diverse andere zeetrekposten toch aardig wat werden gezien. Maar het najaar is nog niet voorbij…

Kleine jager
Kleine jager

Kleine jager
Kleine jager

Kleine jager
Kleine jager

Middelste jager
Middelste jager

Foto’s: René van Rossum

Vorkstaartmeeuw


Deze adulte Vorkstaartmeeuw kwam tussen een groep Kokmeeuwen recht op de kust aanvliegen… eerst dacht ik even, nu nog een Kokmeeuw in zomerkleed? Toen de vogel kantelde was het direct duidelijk natuurlijk! De vogel sreek neer op een zandbank voor de trektelpost Savoy. Helaas bleef hij maar kort en vloog verder naar zuid. Dit is naar mijn weten voor het eerst dat er in Katwijk een adulte vogel ter plaatse was. Eerder zijn er wel een stuk of 4 adulte vogels naar zuid over zee gezien. Onvolwassen vogels zien we vrijwel jaarlijks langs de trektelpost gaan.

Vorkstaartmeeuw

Vorkstaartmeeuw

Vorkstaartmeeuw

Foto’s: René van Rossum

Waterrietzangers in beeld!


Het natuurontwikkelingsgebied Lentevreugd heeft zich ontwikkeld tot een vaste tussenstop voor de Waterrietzanger. Deze mondiaal zeer zeldzame soort broedt met name in Polen en Wit-Rusland en overwintert in West-Afrika. Inmiddels is wel duidelijk dat ze op weg naar de overwinteringsgebieden een zuidwestelijke koers aanhouden en daardoor ook in Noordwest-Europa tussenstops maken. De Waterrietzanger was bijzonder zeldzaam in Katwijk en omstreken, met maar enkele gevallen, totdat Lentevreugd zich echt ontwikkelde tot een moerassig gebied. Waarnemingen van Lentevreugd komen vanaf 2003. Het gaat bijna altijd om jonge vogels, die altijd een geelachtige indruk maken. In 2004 werd de soort er ook gezien, en op 25 juli 2008 (vroeg!) startte een reeks van vier jaar met waarnemingen van deze fraaie soort. In 2009 was de soort anderhalve week te zien, in 2010 over de periode van 3 augustus tot en met 5 september en dit jaar was het op 25 juli weer raak. Leuke vogels midden in de dichtbevolkte Randstad kunnen altijd op veel belangstelling rekenen. Zo ook de Waterrietzangers van Lentevreugd. Het werd nog drukker toen ik (Gijsbert van der Bent) op zaterdagochtend 6 augustus pardoes twee exemplaren bij elkaar zag. Beide vogels, die elkaar steeds achterna zaten, waren bijzonder fotogeniek, getuige de stroom aan mooie platen op de diverse vogelwebsites. Bijgaande staatsieportretten zijn gemaakt door René van Rossum, die het nu gelukt is om vier jaar op rij Waterrietzangers in Lentevreugd voor de lens te krijgen.

Waterrietzanger

Foto’s: René van Rossum

Wespendieven


Vanmorgen even lekker naar Lentevreugd… Ging voor de Waterrietzanger, maar die liet zich niet zien… Ineens kwam er een groepje van 4 Wespendieven aanvliegen die een kwartier aan het cirkelen en opschroeven waren en uiteindelijk naar noord-oost verdwenen. Het waren 2 volwassen (zie foto’s) en 2 onvolwassen vogels.

Wespendief

Wespendief

Foto’s: René van Rossum

Morinelplevier in Berkheide


Op zondagochtend 24 april 2011 ontdekt Ed Schouten een Morinelplevier langs het fietspad t.h.v. de 3e strandopgang ten zuiden van Katwijk. Nadat Ed div. foto’s had gemaakt belde hij René van Rossum die met nog 6 andere waarnemers op Trektelpost Berkheide stonden. De trektelling werd direct afgebroken en in karavaan liepen we naar de plek. Daar aangekomen stond Ed ons op te wachten en kon de vogel aanwijzen. Vele foto’s en filmpjes werden er gemaakt van waarschijnlijk een mannetje die nog niet helemaal op kleur was. Op 25 april was de vogel nog aanwezig.

Morinelplevier

Morinelplevier

Eerdere waarnemingen:
01 sept 1962 1 tp Berkheide
05 sept 1962 2 tp Vrieze wei, Berkheide
26 sept 1976 1 tp Berkheide, Hazevlakte
24 aug 1977 1 tp Berkheide
26 sept 1982 1 over de Puinhoop
23 sept 1985 1 over Berkheide
05 sept 1987 1 tp op de Puinhoop
11 sept 1988 1 over de Puinhoop
20 sept 1988 1 over de Puinhoop
04 sept 1989 1 tp Coepelduynen
19 aug 1993 1 over de Coepelduynen
17 okt 1995 1 tp Puinhoop
07 sep 1996 2 over de Coepelduynen
Daarna tot heden nog circa 5 waarnemingen.

Foto’s: René van Rossum

Vrijdag 18 februari Lezing Phil Koken


Imposant Antarctica en Falklands

KATWIJK – Het imposante Antarctica, met zijn indrukwekkende landschappen en schitterende vogels en zoogdieren. Vrijdag 18 februari zal de landelijk bekende natuurfotograaf Phil Koken hierover een lezing verzorgen voor de Vogel en Natuurclub Katwijk in De Roskam in Katwijk aan den Rijn.

Phil Koken zal de bezoekers meenemen op een twee uur durende ‘leun-stoel reis’ naar Antarctica, en daarbij ook een uitstapje maken naar de onbekende Falklands, de eilandengroep voor de zuidoost-kust van Argentinië en naar een heel klein stukje vasteland van Zuid-Amerika. Aan de hand van de beelden en de verhalen van Phil Koken krijgt men een impressie van de flora en fauna van het gebied. Uiteraard zullen vogels als pinguis en albatrossen uitgebreid aan bod komen, maar ook de zeer bijzondere landvogels en zoogdieren als de zeeolifant en de zeeluipaard komen aan de beurt. Vanzelfsprekend worden ook de schitterende en indrukwekkende landschappen van deze zuidelijke wereld getoond.

Het programma begint om 20.00 uur. De lezing van Phil Koken is voor iedereen toegankelijk. De entree bedraagt 2 euro. Locatie: De Roskam, Turfmarkt, Katwijk aan den Rijn.

Lezing Koos Dijksterhuis over Drieteenstrandlopers


Groenlanders in Afrika, Afrikanen op Groenland

Groenlanders in Afrika, Afrikanen op Groenland

KATWIJK – Drieteenstrandlopers, wie kent ze niet. Het zijn die leuke, levendige vogeltjes langs de vloedlijn die steeds voor de brekende golven uitrennen en de terugtrekkende golven achternalopen. Ondertussen driftig pikkend naar iets eetbaars.

Vrijdag 21 januari is schrijver Koos Dijksterhuis te gast bij de Vogel- en Natuurclub Katwijk om meer te vertellen over dit bij nader inzien zeer interessante vogeltje, dat inderdaad maar drie tenen aan elke voet heeft. Het grootste deel van het jaar zijn Drieteenstrandlopers gezelligheidsdieren. Buiten de broedtijd hollen ze over de stranden van Schotland tot Zuid-Afrika, altijd in groepjes. Het zijn wonderbaarlijke vogels, die, klein als ze zijn, toch wonderbaarlijk lange wereldreizen kunnen maken. Schrijver Koos Dijksterhuis reisde deze vogels en hun onderzoeker Jeroen Reneerkens gedurende drie jaar achterna. Dat achterna reizen betekende onder meer ploegen door een meter sneeuw op de zompige toendra van Groenland, waar de Drieteenstrandlopers broeden, uitdrogen en zweten in de tropenhitte van Mauritanië en Ghana, en rillen op IJsland of het waterkoude Wad van Vlieland of Schiermonnikoog. De Drieteenstrandloper is een mooi studie-object. Want waarom broeden die vogels eigenlijk helemaal bij de Noordpool? En waarom vliegen veel Drieteenstrandlopers helemaal naar Mauritanië, of dwars over de Sahara naar Ghana, of helemaal door naar Zuid-Afrika, terwijl ze ook in Nederland kunnen overwinteren? Koos Dijksterhuis schreef er het boek ´Een Groenlander in Afrika´ over, populaire wetenschap en een menselijk reisverhaal ineen. Over zijn strandloperreizen en de weerslag daarvan in het boek vertelt Dijksterhuis kort maar krachtig op vrijdagavond 21 januari in De Roskam te Katwijk aan den Rijn. Ook laat hij dia’s zien en een korte film. Koos Dijksterhuis is een bekend publicist, met onder heel veel meer dagelijks een natuurcolumn in Trouw. Wekelijks mailt hij gratis een actueel pleziervers naar honderden abonnees. Zie voor meer informatie www.dijksterhuis.net en www.plezierverzen.nl. De lezing wordt georganiseerd door de Vogel- en Natuurclub Katwijk in etablissement De Roskam aan de Turfmarkt in Katwijk aan den Rijn. De avond begint om 20.00 uur en iedereen is van harte welkom, ook niet-leden. De entree bedraagt 2 euro

Rode Wouw


Na 7 Vale Pijlstormvogels te hebben gezien vanaf De Puinhoop (dankzij Noël Aarts) kregen we een telefoontje van Maarten Wielstra dat er een Rode Wouw aan kwam zeilen. Na ongeveer een kwartie kwam de vogel prachtig over De Puinhoop!

Waterrietzanger


Waterrietzanger, 5 september 2010, Lentevreugd. Niet op het bekende dijkje, maar een 100 meter noordelijker.

Waterrietzanger


Op het bekende dijkje op Lentevreugd is voor het 3e jaar op rij een Waterrietzanger ontdekt.

Waterrietzanger op Lentevreugd

Waterrietzanger op Lentevreugd

Fotos: René van Rossum

Excursie naar de Biesbosch


Zaterdag 5 juni organiseert Vogel- en Natuurclub Katwijk een excursie naar de Biesbosch. Het eerste deel van de excursie zal bestaan uit een vaarexcursie door het Brabantse deel van dit prachtige natuurgebied. Later in de ochtend zullen we een bezoek brengen aan polder Hardenhoek.

We vertrekken om 05.30 uur vanaf het gemeentehuis aan de Zeeweg in Katwijk. De fluisterboot vertrekt om 07.00 uur uit Hank. De kosten voor de bootexcursie bedraagt EUR 10,- p.p. voor leden en EUR 15,- p.p voor niet-leden. De brandstofkosten voor de chauffeurs worden gedeeld.

U kunt zich opgeven bij Arjan van Egmond: arjan@birdclubkatwijk.nl of 06-21585788.

Landelijke vogelaarsdag


SOVON Vogelonderzoek Nederland organiseert samen met de jeugdbonden. Landelijke Vogelaarsdag voor Jongeren, 29 mei 2010. Klik hier voor het programma (pdf, 428 kB).

Kuifkoekoek


Woensdagochtend 24 maart vinden Marten Hornsveld, Vivian Jacobs en Peter Lindenburg een Kuifkoekoek
op Lentevreugd.