Alle berichten van Menno van Duijn

Highlights van september en oktober 2015


De najaarstrek is nog in volle gang en ondertussen zijn er al leuke soorten waargenomen. Echte twitchbare mega’s zijn nog uitgebleven maar we hebben ook niet te klagen. Hier een samenvatting van de hoogtepunten, bij bijzondere soorten kan er doorgeklikt worden voor meer info.

Op dit moment komt de lijstertrek goed op gang met grote aantallen Kramsvogels en ook de Spreeuwen lijken wat meer los te komen. November kan nog altijd leuke dwaalgasten opleveren.

Oktober

Een Kwartel werd opgestoten op 24/10 in Berkheide (ML). Over zee vloog op 25/10 een IJsduiker (RR). Het is een slecht najaar voor zeevogels maar toch werden er 5  Grauwe Pijlstormvogels op 22/10 (WA) en 1 op 17/10 (BW) over zee waargenomen. Een Rode Wouw vloog op 30/10 over Rijnsburg (BW). Een Zeearend werd op 18 (AvdP) en 19/10 (AP) waargenomen in de omgeving van Vliegveld Valkenburg.

19/10 Onvolwassen Zeearend over Panbos, Arjan Portengen.

Vanaf de Puinhoop werd een grote valk waargenomen waarbij het hoogstwaarschijnlijk om een GIERVALK gaat, de vogel kon ook opgepikt worden vanaf de Vulkaan (VW)

Mogelijke Giervalk gefotografeerd vanaf de Vulkaan door Danny Laponder op 26/10

Eén en mogelijk dezelfde Raaf werd op 9/10 waargenomen bij Vliegveld Valkenburg (BB) en op 14/10 boven de Ganzenhoek (VW). Op 20/10 werd een mogelijke overvliegende GOUDLIJSTER gezien over Rijnfront, door het matige licht en niet voor handen hebben van een verrekijker werden cruciale kenmerken niet gezien (MD). Een soort die nooit gaat vervelen en steeds algemener wordt in het najaar is de Bladkoning, hier zijn 23 waarnemingen van ingevoerd, op 29/10 werd in de Ganzenhoek kort een exemplaar waargenomen waarbij Humes Bladkoning niet kon worden uitgesloten (GT). Dit gaat ook bijna op voor de Grote Pieper waar 13 waarnemingen (7 vogels) van zijn ingevoerd. Ook deze maand werden er Roodkeelpiepers waargenomen, op 9/10 over de Puinhoop (RR) en 4/10 over Berkheide (AE). Er werden aardig wat Europese Kanaries waargenomen (32 keer ingevoerd) waarvan twee pleisterende exemplaren ontdekt door AE op 31/10 veel bekijks trokken. Over Berkheide vloog op 4/10 een Ortolaan naar zuid (SS).

Man en vrouw Europese Kanarie aanwezig op de Puinhoop op 31/10, foto Johnny van der Zwaag

September

Op 05/09 werd een enkele langstrekkende Grauwe Pijlstormvogel gezien langs Savoy (RG). Deze dag werden ook 5 Vaal Stormvogeltjes gezien langs Savoy (EM) en de dag erna nog één exemplaar (VW). Een Purperreiger vloog op 21/9 over Vliegveld Valkenburg (FV) en op 30/9 langs de Puinhoop (RR, JH). 3 Visarenden werden deze maand overtrekkend waargenomen op 12,29 en 30/9 (VW).

Man Visarend over de Puinhoop op 29/9, foto René van Rossum.

Een Morinelplevier vloog op 12/9 over de Puinhoop (VW). 2 Kleine Strandlopers werden op het strand gezien op 16/9 (TH). Op 27/9 vloog een Lachstern tussen de Kokmeeuwen over zee (NA). Slechts 8 langstrekkende Middelste Jagers werden deze maand waargenomen (VW). OP 25/9 werd een Kleinste Jager gezien vanaf Savoy (JE). Op 6 en 19/9 werden Draaihalzen waargenomen in de Coepelduynen (CZ).

Draaihals gefotografeerd door Casper Zuyderduyn in de Coepelduynen.

Op 27/9 werd een Grauwe Klauwier ontdekt door Joost van der Sluis in de Coepelduynen t.h.v. de Bergstichting.

Juveniel Grauwe Klauwier met Gewone Aardhommel, foto Johnny van der Zwaag

De rondzwervende Raaf http://katwijk.waarneming.nl/fotonew/0/9567910.jpg werd meerdere malen waargenomen in de omgeving van Lentevreugd. 4 Strandleeuweriken vlogen op 30/9 over de Puinhoop (VW). Bladkoning werd deze maand 19 keer ingevoerd m.n. in het Ridderpark, Ganzenhoek en de Bergstichting (VW).

Eén van de vele Bladkoningen, gefotografeerd in de Ganzenhoek door Peter van Duijn.

De eerste Grote Pieper werd op 28/9 over de Puinhoop gezien (RR) waar deze maand ook 5 Duinpiepers overtrekkend werden waargenomen (VW). Op 27/9 werd een overtrekkende Roodkeelpieper gezien over de Coepelduynen (JE) en een exemplaar aanwezig in een groep Graspiepers in Berkheide (MD). Eén Europese Kanarie vloog op 31/9 over de Puinhoop als afsluiter van de maand (RR).

Overtrekkende Duinpieper over de Puinhoop, foto René van Rossum

Goudhanen influx


Nominaat Goudhaan (man) Regulus regulus regulus (foto Rob Floor)

Het zal niemand ontgaan zijn dat Nederland overspoeld wordt door Goudhaantjes. Werkelijk overal, met name in of nabij dennen, zijn momenteel Goudhanen te vinden. Maar waar komen ze toch vandaan?

Er zijn een aantal ringmeldingen, onder andere van Vlieland, van vogels die geringd zijn in de Scandinavische landen.  Die kunnen verklaard worden door de “falls” op de Waddeneilanden en nachtelijke trekbewegingen die zijn opgepikt door de radars van Defensie de afgelopen nachten.

In Eurazië komen verschillende ondersoorten voor van Goudhaan, naast de “nominaat” (R.r.regulus) die bij ons voorkomt (zie onderstaand), is het goed mogelijk dat er er tussen als deze nominaat Goudhanen een verre neef/nicht van een andere ondersoort opduikt. Meest kansrijk is R.r.coatsi uit Kazakstan grofweg uit een gebied waar ook de Humes Bladkoning vandaan komt die bij ons in November opduiken.

Het is dus opletten of je tussen de Goudhanen vogels ziet waarbij het grijs van de nek verder door loopt op de mantel, de onderdelen lichter zijn en de vleugelstreep breder en lichter is. (Meer foto’s van R.r.coatsi)

Grijs in nek loopt verder door op de mantel, lichtere onderdelen en bredere lichte vleugelstreep
R.r. coatsi. Grijs in nek loopt verder door op de mantel, lichtere onderdelen en bredere lichte vleugelstreep

R. r. regulus (Linnaeus, 1758). Breeds in most of Europe; this is the nominate subspecies.
R. r. himalayensis (Bonaparte, 1856). Breeds in the Himalayas; it is similar to the nominate subspecies, but slightly paler above and with whiter underparts.
R. r. japonensis (Blakiston, 1862). Breeds in Eastern Asia, including Japan, Korea, China and Siberia; it is greener and has darker upper-parts than the nominate form, and has broad white wingbars.
R. r. tristis (Pleske, 1892). Breeds in China and Central Asia, wintering in northeastern Afghanistan. Records of this race from Ladakh claimed by Meinertzhagen are considered to be fraudulent.[21] It is distinctive, with the black edges to the crest largely absent. The crown of the male is yellower than in other forms, and the underparts are much duller and greyer.
R. r. coatsi (Sushkin, 1904). Breeds in Russia and Central Asia, and is paler above than the nominate subspecies.
R. r. yunnanensis (Rippon, 1906). Breeds in the Eastern Himalayas, Burma and China; it is like R. r. sikkimensis, but darker overall with dark green upper-parts and darker buff underparts.
R. r. hyrcanus (Zarudny, 1910). Breeds only in Iran; it is like R. r. buturlini, but slightly darker.
R. r. buturlini (Loudon, 1911). Breeds in Eastern Europe, the Caucasus and Central Asia. It is paler above than the nominate subspecies, and greyish-green rather than olive.
R. r. sikkimensis (Meinertzhagen R. & Meinertzhagen A., 1926). Breeds in India and China. It is darker than R. r. himalayensis, and greener than the nominate subspecies.
Bron Wikepedia

Psiieeep’ers


Dit najaar zijn er in Katwijk al aardig wat leuke schaarse piepersoorten waargenomen. Onderstaand de soorten met aantal waargenomen vogels. Een spoedcursus met het geluid en plaatje van 1e kj vogels.

Mongoolse Pieper is een goede kandidaat om eens opgepikt te worden in Katwijk en Pechora Pieper een soort die hoog op de wenslijst staat van velen.


Roodkeelpieper (4)

1e kj Roodkeelpieper, foto Stefan Johanson
  • Duidelijk gestreepte stuit;
  • Lichte “ tramrails” op rug net als Pechora, kan Graspieper soms ook hebben maar minder licht;
  • Opvallende snor- en  baardstreep met donkere vlek op zijhals. Streping over borst loopt door over (licht creme) onderdelen;
  • Duidelijk gestreepte kruin;
  • Donkere tertials met witte(re) rand, donkere eindpunt tertial basis die hoek maakt naar binnenvlag.

Waarnemingen Katwijk

Pechorapieper

1e kj Pechorapieper, foto Chris Turner
  • Enige pieper met handpennen voorbij de tertials stekend;
  • Witte “ tramrails” op bovendelen, ook aanwezig bij roodkeelpieper;
  • donkere zijhalsvlek met zware streping doorlopend op “lichte/witte” onderdelen;
  • zwakke snor en baardstreep waardoor wang ongetekend oogt;
  • duidelijke witte vleugelstrepen (witte toppen vleugeldekveren).

Graspieper

1e kj Graspieper, foto Steve Young
  • Lichte teugelstreep;
  • Zwakke oogstreep’
  • Dunne snavel’
  • Zwaar gestreepte mantel;
  • Lange achterteennagel.

Waarnemingen Katwijk


Siberische Boompieper (1)

1e kj Siberische Boompieper, foto Jaap Denee
  • Olijfkleurige en zwak getekende bovendelen;
  • Typerend vrijstaande lichte vlek in de oorstreek met daaronder een donkere vlek;
  • Groenbruine tertial randen, bij Boompieper bruin;
  • Tweekleurige wenbrauw, crem voor het oog, wit achter het oog;
  • Sterk getreepte witte borst (boompieper creme), doorlopend op de flanken.

 Waarnemingen Katwijk

Boompieper

1e kj Boompieper, foto Francisco Garcia
  • Zwaar gestreepte borst en fijner op de flanken;
  • Duidelijke(re) snorstreep en wenkbrauwstreep;
  • Contrastrijke middenvleugeldekveren als bij Duinpieper;
  • Vrij forse snavel, meest forse van alle “kleinere” piepers;
  • Creme borst met lichte buik.

Waarnemingen Katwijk


Duinpieper (8)

1e kj Duinpieper, foto Dirk Eijkemans
  • Opvallende teugelstreep;
  • Egale onderdelen, minder streping dan vergelijkbare soorten;
  • Zwak getekende bovendelen, kan in 1e kj nog geschubde juveniele bovendelen houden;
  • Contrasterende donkere centra middelste dekveren ten opzichte van rest van “zandkleuring” lichaam.

Waarnemingen Katwijk 

 Grote Pieper (4)

1e kj Grote Pieper, foto Arie Ouwerkerk
  • Groot en langerekt formaat, lange staart doet bijna lijsterachtig voorkomen;
  • Duidelijke wenkbrauw doorlopend achter het oog;
  • Stevige en lange snavel;
  • Diffuus contrast middelste dekveren, lopen in punt uit;
  • Fijne en korte streping op borst, loopt niet door op flanken.

Waarnemingen Katwijk

 Mongoolse Pieper

1e kj Mongoolse Pieper, foto Markus Varesvuo
  • Zwakke wenkbrauwstreep die achter oog vervaagt;
  • Kortere staart en snavel waardoor, m.n. in vlucht, meer gedrongen indruk;
  • Fijne en korte snavel;
  • Contrasterende midden vleugeldekveren, minder puntig uitlopend dan bij Grote Pieper, randen ook lichter dan bij Grote;
  • Kortere achterteennagel, niet langer dan achterteen zelf.


Oeverpieper

1e KJ Oeverpieper, foto Rudy de Bruyne
  • Bovendelen weinig contrast met onderdelen, daardoor egaal ogend;
  • Bovendelen amper gestreept;
  • Duidelijke baardstreep;
  • Weinig opvallende wenkbrauwstreep;
  • Over algemeen geen witte buitenste staartveerranden.

Waarnemingen Katwijk

 Waterpieper 

1e kj Waterpieper, foto James Wood
  • Warmbruine stuit;
  • Donkere teugel;
  • Witte buitenste staartpennen;
  • Duidelijke lichte baard- en wenkbrauwstreep;
  • Enige (doorschijnende) tekening op mantel.

Waarnemingen Katwijk

 Amerikaanse Waterpieper 

1e kj Amerikaanse Waterpieper, foto Kit Day
  • Formaat Graspieper, daarmee kleiner dan Water- en Oeverpieper;
  • Geen donkere teugel;
  • Meer contrastrijke vleugeldekveren en tertials i.t.t. Water- en Oeverpieper;
  • Zeer zwak getekende rug en hals;
  • Donkere poten;

Pacifische Waterpieper

1e kj Pacifische Waterpieper, foto Nial Moores
  • Lichte poten i.t.t. Amerikaanse Waterpieper;
  • Witte vleugelstrepen i.t.t. Amerikaanse Waterpieper;
  • Fijnere borst en flankstreping i.t.t. Amerikaanse Waterpieper;
  • Complete witte oogring;
  • Creme onderdelen.