Pijlen on the move!


Pijlen

Pijlen on the move!

14 juli 2012

De zomer (voor zover je daarvan kunt spreken…) loopt vogeltechnisch gesproken ten einde en het najaar staat al weer voor de deur. Dat betekent ook weer: zeetrektellen! Juli wordt altijd gezien als een goede maand voor Vale Pijlstormvogel, mondiaal gezien een ernstig bedreigde soort. De eerste zijn al weer in de Hollandse wateren gezien (onder andere bij Camperduin), en als we de geluiden van onze zuiderburen mogen geloven komen er meer onze kant op. In Het Kanaal zijn al aardige aantallen gezien die noordwaarts vlogen. Noordse Pijlstormvogels kunnen ook al vroeg in het seizoen worden waargenomen, soms al in juni. De Grauwe Pijlstormvogels maken hun opwachting pas weer in september. Alle soorten kunnen met goede omstandigheden, veelal westerstormen, dan nog tot in december worden verwacht.

Bijgaand enkele filmpjes van de ‘algemenere’ pijlstormvogels waarop we de komende maanden in Katwijk bedacht moeten zijn, en een shortlist van de kenmerken die het meest bruikbaar zijn in het veld.

Vale Pijlstormvogel

– Vlucht: lijkt soms bijna meer als een duiker of fuut te vliegen, gehaast en met korte glijpauzes, kijlt het minst van alle drie de pijlen. Het is geen keihard kenmerk, maar van alle soorten pijlstormvogels vliegt de Vale Pijlstormvogel meestal het dichtst onder de kust!
– Lichaam en postuur: heeft een hangbuik, zwaartepunt in midden van lichaam.
– Kenmerken: komt een beetje ‘vuil’ over, maar er is grote variatie: van hele lichte vogels die meer naar Noordse Pijlstormvogel neigen (hou mogelijk Yelkouan in gedachte… :)) tot hele donkere, bijna als Grauwe Pijlstormvogel. Bovendelen bruin/grijs, maar tonen met bewolkt weer donker. Lichtere buik en ondervleugels. Kop donker tot onder het oog, geleidelijk lichter naar kin. Onderstaartdekveren donker.

Noordse Pijlstormvogel

– Vlucht: gehaaste vleugelslag met regelmatige glijposes, kijlt met korte steile boog en langzaam afglijdend, maar blijft ook voor langere tijd laag boven het water. Meestal wat verder weg, maar is ook vliegend over strand gezien.
– Lichaam en postuur: meer afgetraind postuur, zonder duidelijk zwaartepunt.
– Kenmerken: donkere bovendelen (donkerbruin en zwart), onderdelen wit, op de kop loopt donker tot oog. Buik, ondervleugels en onderstaartdekveren wit.

Grauwe Pijlstormvogel

– Vlucht: vliegt een beetje als een albatros, met hoge lange bogen en minder gehaaste vleugelslagen. Van alle soorten pijl meestal op de grootste afstand van de kust en met de hoogste snelheid. Vrijwel nooit heel dichtbij.
– Lichaam en postuur: sigaarvormig lichaam, met zwaartepunt bij de borst.
– Kenmerken: donkere lichaam, alleen lichte ondervleugeldekveren die ook op verre afstand oplichten.

Let op! Vanaf nu zijn is ook de Kleine Jager boven zee te verwachten.

Zeker de donkere fase kan op afstand makkelijk verward worden met een pijlstormvogel. Jagers hebben echter een meer regelmatige, meeuwachtige vlucht. Let op de lichte vlekken (‘patches’) op de onder- en bovenvleugels (aanzet slagpennen). Verwarring eigenlijk alleen mogelijk bij strak doortrekkende vogels op afstand en bij harde wind (als jagers en ook meeuwen (!) ook gaan ‘kijlen’). In tegenstelling tot pijlstormvogels vaak ter plaatse en jagend achter meeuwen en sterns.

Menno van Duijn